Afirmar que gran parte do que hoxe é España ten un pouco deste galego de Ourense aínda que nacido en Málaga non é nada baladí.

 

Verano, en poucos días, podan- do na terra das súas raíces -Vilardevós-, na que repousan os restos da súa esposa, Patricia Miller, a muller que nunca falta en gran parte das súas respostas e da que basta percibir o cálido ton da súa voz no momento na que a menciona para comprobar que Rodolfo Núñez das Cuevas segue -seguro- namorado. Afirmar que gran parte do que hoxe é España ten un pouco deste galego de Ourense aínda que nacido en Málaga non é nada baladí. Pai da cartografía nacional actual, dos avances que en astronomía se han levando a cabo; impulsor da primeira lei de Metroloxía do país, cando por aquel entón ninguén falaba de conceptos como a calidade no sector produtivo; precursor do establecemento das principais e actuais redes de comunicación, cando xa nos 50 advertía ao sistema que o futuro "estaba na electrónica". O seu curriculum é tan extenso como envexable, recibiu tantos recoñecementos que outros necesitarán sete vidas. Pero, se de algo está verdadeiramente orgulloso,é"dehabercompartidotodo cos demais, tiña unhas ansias -ségueas tendo- de saber e coñecer, pero o meu maior obxectivo era acabar dándoo aos demais, compartíndoo". Por iso, a súa biblioteca repousa en Santiago de Compostela, e outra que todavíaresideenVilardevós,específica dos primeiros avances en comunicación por satélite dos americanos, seguirá o mesmo camiño.

O presidente da Fundación García Siñeriz, a última en outorgarlle un cálido recoñecemento ao seu labor, descríbeo como o responsable do volco espectacular no desenvolvemento da observación científica no noso país... non se sorprende?

Agradézolle esas palabras, a vostede e ao bo amigo Xullo Mezcua, pero o primeiro que debo de dicir é que o meu traballo é o dunha persoa normal, namorada da súa profesión. Non se se fun tan influente, pero si que tiven a oportunidade de tentar proxectar á ciencia do meu país aquela visión que cría que debería de ter.

Pero vostede xa apuntaba que o futuro estaba na electrónica, e agora non podemos vivir sen ela.

Eu sempre crin que ía ser a revolución, lembro un artigo meu de ABC do ano 1953 no que advertía de por onde podían ir os avances desta disciplina, facendo referencia ao que agora son cuestións de primeira liña. Dicía que 'todo o anterior e as incesantes investigacións tecnolóxicas que tratan de mellorar a vida do home, influíndo directamente nas masas humanas, fálannos dunha técnica que res- ponde á vello lema de semper prorsum, nunquam retrorsum (Sempre cara a adiante, nunca cara atrás)'. Vostede imaxínese isto dito naquela época. Creo que Divos deume uns talentos, seguro que poucos, pero que sempre os puxen ao servizo dos demais, non pensar que era algo meu; do pouco que eu sabía, dalo.

Estou convencido de que a súa mente segue tan inquieta como a daquel novo enxeñeiro militar dos 50.

Eu, ao longo da miña vida, procurei saber sempre todo o que podía e podo da miña profesión. Aos meus 92 anos eu sigo comprando libros, queimando ademais á biblioteca de Santiago. Teño en Vilardevós máis caixóns para mandar este ano, porque nunca se pode parar de seguir ampliando os coñecementos que un ten.

Recoñecido cartógrafo pero tamén defensor dunha ciencia no noso país, a metroloxía, que no capítulo industrial é pedra angular. Fáleme deses inicios.

A xente descoñece cousas como que España tivo unha gran importancia na implantación do sistema métrico déeimal co xeneral Carlos Ibáñez e Ibáñez de Ibero como un dos seus principais impulsores. Recordo que como designado no Palacio do Elíseo do Goberno español na celebración do primeiro centenario do metro, España tivo un amplo recoñecemento que chegou a emocionarme. Ao regreso, e despois desta experiencia, trata- mos de crear unha lei de metroloxía, que foi importante no seu momento.

Por que é tan importante?

O Instituto de Metroloxía hoxe día é un centro de primeira liña na investigación industrial, porque non hai desenvolvemento industrial se non hai unha metroloxía adecuada. O Instituto, entón, non dispoñía de medios para levar adiante todo o que supoñía pesas e medidas, esa lei serviu para poñer en marcha todas esas necesidades. Once anos antes da entrada de España na Unión Europea eu xa afirmaba que se desexabamos pertencer ao Mercado Común o país necesitaba dispoñer dunha estrutura metrológica adecuada. Tamén en 1975 facía referencias á aplicación desta ciencia no ámbito da calidade industrial, porque a garantía dos nosos produtos debía de alcanzar unha dimensión internacional e para testemuñala o país debía de contar cunha estrutura metrológica adecuada, algo moi significativo para o desenvolvemento das nacións.

Polo seu relato, non llo poñían fácil. Poucos medios e intúo que certo receo á evolución?

Puiden facer moitas máis cousas, pero non me deixaban. Introducín a automatización no proceso cartográfico, por exemplo, e foi unha loita tremenda. Todo o que cheiraba a novidade, a ter que cambiar normas, a ter que estudar máis, causábame moitísimas dificultades. Todos os campos do Instituto Xeográfico Nacional foron saíndo adiante, pero custoume moito. Houbo un momento no que neste país non se falaba doutra cousa que non fose a Transición, todo eran problemas políticos, e os meus eran outros, era conseguir que España ocupase o lugar que ata entón non tivera a nivel internacional en materias tan importantes como a cartografía.

De onde sacou tanta forza para tan basto traballo en tan importantes ámbitos?

Os temas encantábanme, tiven xente moi traballadora no Instituto Xeográfico, uns ministros impresionantes nese período do 74 ao 80, pero tiña o apoio da miña muller, que era unha muller moi preparada, namorouse do traballo que eu tiña, e aparte era guapísima.

Toda esa alegría que eu fun collendo, creo que é a que hoxe me mantén aquí e fai que aínda me funcione o desexo de saber. Nesta vida, nada é noso, debemos dar o pouco que sabemos para que outros o poidan aproveitar.

Sempre levou a Vilardevós tan lonxe como vostede?

Foi, sen dúbida, un dos meus pulmóns. É onde están as miñas raíces, e non hai que darlle voltas, onde estánnuestrasraícesestánuestra alma. Chámame moito a atención o batifondo que se organizou pola rúa que querían outorgarme, que lle asegurou que non me importa o máis mínimo e dígoo con toda a humildade e respecto. Sei que hai é- tosproblemaspolíticosenlosquea veces a democracia enténdese un pouco ao seu aire, cando a oposición fai propostas que son lóxicas e que benefician, débense aceptar e xa está.